Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs
1. Wat willen we bereiken?
We willen graag dat al onze inwoners actief deelnemen aan de samenleving. Uitgangspunt is om steeds aan te sluiten bij de talenten, mogelijkheden en behoeften van inwoners. Een belangrijke voorwaarde om mee te kunnen doen aan de Osse samenleving is participatie, en vooral het hebben van werk. Daar zetten we dan ook zoveel als mogelijk op in. Tegelijkertijd stimuleren we participatie in brede zin. In vrijwilligerswerk, sport en activiteiten in buurt en wijk. Als daar belemmeringen in zijn, financieel of persoonlijk, dan ondersteunen we (kwetsbare) inwoners daarbij.
Aan onze inwoners vragen we om hun leven zoveel mogelijk naar eigen vermogen in de hand te nemen. Wanneer het niet vanzelf gaat, bieden we zorg en ondersteuning. Daarbij gaan we werken met de Osse Samenwerkwijze.
Vanuit gedeeld belang voor de inwoner werken we als afdelingen werk & inkomen, schuldhulpverlening, zorg en de sociale teams samen. Daarbij willen we integraal kijken naar de problematiek in een combinatie van werk, onderwijs, zorg, schuldhulpverlening en armoede-ondersteuning bijvoorbeeld. We werken intensief samen met partijen in het veld om deze integrale benadering vorm te geven.
2. Wat zijn de komende periode de belangrijkste speerpunten?
Inclusieve arbeidsmarkt
Wij zijn continu bezig om de mensen in de bijstand te ondersteunen en toe te leiden naar werk. In deze tijd is het vinden van werk makkelijker dan voorheen. De groep in de bijstand daalt echter nauwelijks. Het overgrote deel (tweederde) heeft een zogenaamd zorgprofiel. Toeleiding naar werk is voor deze mensen (nog) niet aan de orde. Met onze ondersteuning kunnen zij een stapje naar meer participatie maken.
In 2020 bekijken we wat we geleerd hebben van de verschillende experimenten en pilots zoals het experiment “Zelf aan het stuur en op maat”, de pilot van zorg naar werk, de intensievere aanpak voor mensen met een zorgprofiel e.d.. Rode draad is steeds om beter te luisteren naar de vraag van de mensen hoe zij mee willen en mee kunnen doen. De uitdaging is om onze dienstverlening hier zo goed mogelijk op aan te laten sluiten.
De huidige samenwerkingsafspraken tussen 11 gemeenten uit onze regio en IBN voor het plaatsen en ontwikkelen van mensen uit de Participatiewet lopen tot en met 2020. In 2020 zal een besluit genomen worden over de toekomst van dit partnership.
Wij werken regionaal samen aan de arbeidsmarkt, onder meer in het Werkgeversservicepunt en de aanpak van Voortijdig Schoolverlaten. Centraal thema is Leven Lang Ontwikkelen. Zoveel mogelijk inwoners behalen een startkwalificatie en blijven zich ook daarna nog ontwikkelen. Wij scholen kwetsbare werkzoekenden in praktijkleerlijnen. Het bedrijfsleven werkt aan duurzame inzetbaarheid van medewerkers. De afstemming onderwijs-arbeidsmarkt krijgt vorm in diverse trajecten, bijvoorbeeld BIM5. Voor Oss is de Talentencampus het platform waar deze activiteiten worden ontwikkeld en aangejaagd. Hierbij werken we samen met het programma 6. Vitale economie.
Nieuw beleid Armoede en Schuldhulpverlening
Voor Schuldhulpverlening maken wij iedere vier jaar een nieuw beleidskader. Voor het beleid vanaf 2020 combineren we dat met ons armoedebeleid. In het nieuwe kader blijven we inzetten op het vergroten van het bereik van de inwoners die het het hardst nodig hebben, zodat zij gebruik maken van de ondersteuningsmogelijkheden die er zijn zoals AZOSS, bijzondere bijstand en het Kindpakket.
Voor mensen met schulden optimaliseren en verbreden wij onze dienstverlening. De pilot Duurzame Financiële Dienstverlening is een goede aanvulling. Tevens willen wij schuldsanering gaan bieden, onder meer door schulden van jongeren op te kopen. Deze pilot zou € 235.000 kosten voor 3 jaar en € 142.000 voor lening en borgsom. Dit willen we integraal afwegen in de programmabegroting 2019-2023. In de evaluatie van de pilot bekijken we wat het effect is en wat deze voorinvestering oplevert. Met het oog op preventie en het vergroten van het bereik, zullen we meer gebiedsgericht aansluiten. De nieuwe voornemens uit het beleidskader vragen om extra middelen. Deze extra middelen wegen we integraal af in de programmabegroting 2020-2023.
Onderwijshuisvesting
Wettelijk is de gemeente verplicht om te voorzien in passende onderwijsgebouwen en de eerste inrichting daarvan. Wij gaan uit van een levensduur van gebouwen van 40 jaar. Ook andere ontwikkelingen, zoals groei/krimp, zijn van belang voor huisvestingsvraagstukken. De komende periode zijn er (ver)nieuwbouw plannen voor basisscholen Nicolaasschool, Korenaer/Kennedyschool en ’t Schrijverke (Herpen). Voor de benodigde middelen worden aparte raadsvoorstellen gemaakt. De middelen in het MIP (meerjarig investeringsplan voor maatschappelijk vastgoed) zijn daarbij het vertrekpunt.
Onderwijs & opvang voor kwetsbare kinderen en jongeren
Naast de ambitie om gezinnen te ondersteunen bij opvoed- en opgroeivragen en bij te dragen aan goede kinderopvang en goed onderwijs, heeft gemeente met haar samenwerkingspartners een speciale verantwoordelijkheid voor kinderen, jongeren en gezinnen die minder makkelijk meekomen in de samenleving. Om deze groepen extra te ondersteunen en meer gelijke kansen te bieden, gaan we komende jaren door met de aanpakken en taalstimuleringsprogramma’s die we opbouwden zoals passende kinderopvang, voor- en vroegschoolse educatie (vve) en aparte taalklassen. Wel zullen vanwege het nieuwe onderwijsachterstandenbeleid vanuit het rijk accenten verschuiven en is bundeling van de inzet aan de orde.
Ook gaan we door jeugdhulp en passend onderwijs verder met elkaar te verbinden. Dit is niet alleen in het belang van kinderen, jongeren en gezinnen die het nodig hebben, maar ook om de transformatiedoelen te behalen. Doel hiervan: Een beter, stabiel functionerend jeugdhulp- en onderwijsstelsel mogelijk maken. Dat is ook de reden waarom onze samenwerkingspartners uit het onderwijs het voornemen hebben om de verschillende voorzieningen voor (voortgezet) speciaal onderwijs te integreren tot één of twee nieuwe specialistische voorzieningen. Wij haken hierbij aan en denken hierin actief mee.
Laaggeletterdheid
Laaggeletterdheid is een belangrijk aandachtspunt voor de aansluiting op de arbeidsmarkt en de mogelijkheden om in de samenleving te participeren. De afgelopen jaren hebben we een start gemaakt met een aanpak hiervoor. In het actieplan ‘Iedere Ossenaar geletterd’ (2017) zijn vier actielijnen opgezet: bewustwording en bespreekbaar maken, signaleren en toeleiding, preventie en leren en ontwikkelen. Voor de concrete uitvoering hiervan zijn het Taalhuis en Taalnetwerk Oss opgericht en is een coördinator aangesteld voor de duur van twee jaar. Deze actielijnen worden in het nieuwe programma doorgezet.
Voor een goede borging is een structurele financiering van de coördinatiefunctie nodig. Om dichterbij de doelstelling te komen is bovendien intensivering van de activiteiten nodig. Dit vraagt extra middelen die we binnen bestaande budgetten gaan zoeken. Daarnaast kijken we naar mogelijkheden voor landelijke subsidies.
Programma Samenwerkwijze Oss
Via een programmatisch aanpak beogen we dat alle professionals in het Sociaal Domein, dus in de uitvoering bij Werk & Inkomen, Zorg, Schuldhulpverlening en bij partners in de gemeente, gaan werken met de Samenwerkwijze. Hierbij ondersteunen we de inwoner vanuit de drie vragen: ik wil, ik kan en ik heb nodig. Dit sluit aan bij het uitgangspunt van maatwerk, zoals verwoord in het coalitieakkoord. Samen met de inwoner wordt gezocht naar de beste oplossing en wordt besproken wat de inwoner zelf of zijn netwerk daaraan kan bijdragen; zonodig wordt een MultiDisciplinairOverleg (MDO) belegd. Professionals krijgen de ruimte om leersessies te volgen om de nieuwe werkwijze eigen te maken. Binnen het integrale programma wordt dit leerproces gefaciliteerd en verkend wat verder nodig is om de samenwerkwijze binnen de organisatie te borgen.